Zajęcia pozalekcyjne
Elwira  

Proszę kliknąć poniżej na napisie "zajęcia pozalekcyjne" i otworzy się dokument.

Zajęcia pozalekcyjne

 

Czytaj więcej:
 
Dyżury nauczycielskie
Elwira  

 

Możliwość konsultacji rodziców z nauczycielami (15 minut).

Nauczyciel

dzień

godzina

Bielecka Lidia

środa

1515 – 1530

Ciszewska Anna

wtorek

1150 – 1205

Fimiak Małgorzata

piątek

1100 – 1145

Fleming Magda Romana

wtorek

1345 – 1400

Gąsiorek Teresa

środa

1145 – 1200

Godawa Jolanta

wtorek

1020 – 1035

Jurga Kornelia

poniedziałek

1245 – 1300

Kaczanowska Anna

czwartek

745 – 800

Kamińska Justyna

środa

1240 – 1255

Kantorska Ewa

wtorek

1145 – 1200

Kapczyńska Milena

środa

1340 – 1355

Kotecki Wiesław

wtorek

1335 – 1350

Korbal Hanna

poniedziałek

1430 – 1445

Kozdęba Maria

piątek

1245 – 1300

Kulczyńska Katarzyna

wtorek

1330 – 1345

Lis Krzysztof

wtorek

1330 – 1345

Lisiak Izabela

poniedziałek

1245 – 1300

Maciejewska Agnieszka

środa

1200 – 1215

Maćkowiak Ewa

czwartek

1240 – 1255

Maćkowiak Zbigniew

piątek

845 – 900

Michaluk Małgorzata

środa

1330 – 1345

Misiak Piotr

wtorek

1000 – 1015

Moch Małgorzata

wtorek

1335 – 1350

Modzelewska Sylwia

piątek

1340 – 1355

Naumczyk Lucyna

wtorek

1250 – 1305

Nalewalska Joanna

czwartek

1250 – 1305

Należyta Patrycja

wtorek

1040 – 1055

Nowak Małgorzata

piątek

1100 – 1115

Nowak Mariusz

czwartek

1130 – 1145

Nowicka Elena

wtorek

1245 – 1300

Osiecki Łukasz

poniedziałek

1330 – 1345

Pałuka Beata

środa

800 – 815

Piasecki Tadeusz

środa

1100 – 1115

Pieczka Elwira

poniedziałek

1415 – 1430

Pol- Pachowicz Lena

poniedziałek

1240 – 1255

Pytlak Natalia

środa

1150 – 1205

Rakocy Maria

środa

1245 – 1300

Serwatka Monika

wtorek

1330 – 1345

Smarzyk Małgorzata

środa

1430 – 1445

Spychała Malwina

czwartek

1235 – 1250

Szymańska Magdalena

wtorek

950 – 1005

Szymczuk Anna

wtorek

1000 – 1015

Śmigielski Dariusz

środa

1445 – 1500

Trybulska Wanda

czwartek

1150 – 1205

Tylek Paulina

wtorek

1020 – 1035

Tyrakowska Barbara

czwartek

1100 – 1115

Walkowska Ewa

środa

1235 – 1250

Wojtecka Iwona

poniedziałek

1240 – 1255

Wójtych Robert

poniedziałek

1035 – 1050

Ziółkowska Aleksandra

środa

800 – 815

 

 

 

Czytaj więcej:
 
Fryderyk  

Cystersi w Polsce:

Zakon Cystersów przybył do Polski w pierwszej połowie XII w. i do końca XIII w. założyli oni 25 bogato uposażonych klasztorów, które zazwyczaj fundowane były przez książąt, możnych i duchowieństwo. Do Polski cystersi przybyli jeszcze za życia św. Bernarda z Clairvaux. Pierwszy swój klasztor założyli w 1140 r. w miejscowości Brzeźnica, która od poł. XIII w. zwana była Jędrzejowem. Jędrzejowski klasztor był bezpośrednią filiacją burgundzkiego opactwa Morimond.
Na początku XV w. na terenie państwa polskiego (łącznie z Pomorzem i Śląskiem) znajdowało się 26 klasztorów.
w których przebywało od 1000 do 1500 zakonników. W 1590 r. powstała polska prowincja zakonu cystersów, należało do niej 15 klasztorów, w tym klasztor w Pelplinie, we wszystkich tych placówkach przebywało razem ok. 140 mnichów. W następnych latach cystersów przybywało, w 1618 r. było ich 478. Ten stan utrzymał się bez większych zmian do początków 
XIX w. 
W wyniku rozbiorów nastąpiła całkowita kasata polskiej prowincji cysterskiej. W pierwszej połowie XIX w. nastąpiła bowiem kasata wszystkich ośrodków cysterskich w Prusach, na Śląsku, w Królestwie Polskim i w Ziemiach Zabranych. Pozostały jedynie klasztory w Szczyrzycu i w Mogile (znajdowały się na obszarze Galicji i Rzeczpospolitej Krakowskiej). W XX w. stały się one ośrodkami odbudowy Kongregacji Polskiej Zakonu Cystersów. Próby odrodzenia zakonu cystersów miały miejsce już w latach 20. XX w. Jednak dopiero po II wojnie światowej, dzięki działalności opata szczyrzyckiego Benedykta Birosa, a następnie opata mogilskiego Augustyna Ciesieskiego, prezesa odnowionej w 1953 r. polskiej kongregacji cystersów, w 1945 r. dokonano rewindykacji klasztorów w Jędrzejowie i Oliwie. W 1947 r. cystersi powrócili do Henrykowa, a od 1951 do Wąchocka. 
Obecnie, na terenie kraju cystersi funkcjonują w placówkach w Jodłowniku koło Szczyrzyca, Trybszu koło Nowego Targu, Czarnej Górze na Spiszu oraz przy klasztorach w Krzeszowie i Sulejowie. Zakon Cystersów w Polsce liczy blisko 150 zakonników, z czego około 10 pracuje za granicą.

Kim byli cystersi:
Powstanie zakonu cystersów nierozerwalnie wiąże się z ruchami reformatorskimi, jakie często pojawiały się w średniowieczu w klasztorach zachodniej Europy. Wtedy zakonnicy zaczęli zdawać sobie sprawę, że codzienne życie zakonu odbiega od swojej genezy. Reguła św. Benedykta, która w VI w. stała się podstawową norma życia zakonów została obudowana licznymi szczegółowymi przepisami i dodatkami, tak ze praktyka życia codziennego niewiele miał z ich przestrzeganiem. Klasztory na skutek nowych darowizn i nabytków opływały w dostatek, życie mnichów stawało się wygodne, lubowano się w miękkich ubraniach i smacznych posiłkach. Kościoły były coraz bogaciej zdobione, szaty liturgiczne jaśniały przepychem, a sama liturgia rozrastała się ponad wszelka miarę. Wprowadzane przez kolejnych reformatorów dodatki powodowały, ze mnisi odprawiali dziennie kilka oficjów, a w klasztorze w Cluny codziennie odmawiano ponad 200 psalmów. Nawet najpobożniejszym mnichom groziło w takiej sytuacji znużenie i nieuwaga w służbie Bożej. Niejednokrotnie podejmowano próby zmiany takiej sytuacji. Jedną z nich było wyjście z macierzystego klasztoru w Molesmes 21 mnichów pod wodza opata Roberta i osiedlenie się w roku 1098 w pustynnej okolicy niedaleko Lyonu nazwanej później Citeaux.

Historia i misja:

Decyzja św. Roberta o opuszczeniu zakonu miała, więc charakter protestu. Chciał on powrócić do czasów, kiedy kierowano się regułami św. Benedykta, jednak nie przypuszczał, że ów powrót do źródeł znajdzie tylu zwolenników. O kontemplacji na odludziu mógł jedynie pomarzyć. Nie zabawił długo w Citeaux, uciekł po roku.

Do zakonu przybywało coraz to więcej chętnych i pomimo licznych rozbudowań cały czas był przepełniony. Wkrótce mnisi z Cistertium stali się fundatorami nowych klasztorów m.in. w La Ferte (1113), Clairvaux i Marimond (1115). Ubierali się w białe habity z czarnymi szkalperzami na piersiach, odwrotnie od klunickich mnichów, którzy nosili czarne stroje. Już po 2 latach od założenia zostali poddani przez Paschalisa II bezpośredniej opiece Stolicy Apostolskiej.

W 1113 r. do klasztoru w Citeaux został przyjęty młodzieniec o imieniu Bernard, który przybył z grupa 30 towarzyszy. Jak się później okazało był jednym z najwybitniejszych ludzi XI wieku. Bernard zasłynął jako promienny kaznodzieja o ogromnym darze religijnego przekonywania i charyzmie. Pełnił tez role pośrednika pomiędzy papiestwem a władcami świeckimi. Był także wybitnym teologiem i filozofem. Eugeniusz III – jego uczeń został obrany papieżem. Opat z Clairvaux stanął tez na czele wyprawy misyjnej przeciwko Albigensom. Jednak nie udało mu się nawrócić ich na łono Kościoła. Pod koniec życia Bernarda, którego w 1220 roku ogłoszono świętym, zakony Cystersów miały już 333 opactwa. Na tak dynamiczny rozwój w tak krótkim czasie miały wpływ nie tylko osobiste powody wybierania mnichów, ale zwolnienie ze wszystkich podatków na rzecz władzy świeckiej i Kościoła (bulla Innocentego II). Pomimo tego ze nie trwała ona długo pozwoliła na początkowy rozwój klasztoru, co notabene kłóciło się z wewnętrzna reguła zakonu.

Aliści mnisi początkowo nie szukali sobie miejsc, które mogliby ucywilizować, pragnęli jedynie miejsca do medytacji. Miejsca nie zamieszkałe, mieszczące się na odludziach stwarzały im dogodne warunki do owej medytacji, na która reguła zakonu przeznaczała większość dnia. Mnisi nie mieli zbyt wiele czasu na prace. Stali się, więc pracodawcami. W związku z tym powstała grupa braci bez święceń kapłańskich tzw. Konwersów, która obsługiwała mnichów. Spełniali, więc szereg istotnych funkcji m.in. zajmowali się obsługa młynów, uprawą ziemi, zarządzali bezpośrednio folwarkami tworzonymi ze wsi, które ludzie świeccy przekazywali na rzecz klasztoru. Wokół zakonów zaczęły tworzyć się grupy ludzi świeckich-służebnych wykonujących różne zawody. Wiele tych osad przekształciło się w miasteczka o znaczeniu regionalnym. Większość zakonników władała biegle łacina, potrafiła czytać i pisać. Już wtedy byli znani ze znakomitych skrybów. Przepisywali papieskie bulle, traktaty filozoficzne, teksty kazań, przygotowywali coraz większą ilość dokumentów o charakterze prawnym. Europa rozwijała się a wraz z tym rosło zapotrzebowanie na dokumenty. Cysterskie biblioteki stawały się coraz bardziej zasobne w cenne rękopisy.

Późniejsi historyce przypisują Cystersą upowszechnianie na nowo odkrytych terenach, nowoczesnych metod rolnictwa, głównie uprawy roślin. Wypracowany przez nich styl architektoniczny świątyń dał bodziec do zapoczątkowania stylu gotyckiego. Jako pierwsi zastosowali cegłę. „ Dzięki staraniom opata z Clairveau, Stefana Lexingota, działającego we Francji Abglika, papież Innocenty IV wydał bullę powołującą pierwszą wyższą szkolę - kolegium dla cystersów w Paryżu. Następnie takie szkoły o charakterze kolegiów regionalnych powstały w Oxfordzie, Wurzburgu, hiszpańskiej Estelii, Bolonii, Metzu, Pradze, Wiedniu, Heidelbergu pod koniec XV w Mogile koło Krakowa, Belgijskim Louvain i Avignon w Prowansji. Wykształciły one ok. 500 doktorów światowej teologii. Choć nie były placówkami licznymi kształciło się w nich zwykle na raz kilkunastu studentów, miały znakomite biblioteki. Co ciekawe kolegia tworzona w znanych już ośrodkach uniwersyteckich, a niektórym dały one początek. Zakazane było w nich studiowanie prawa, ale robiono to potajemnie. Cysterskie biblioteki kolegialne miały wiele traktatów prawniczych w swoich zbiorach. Ze względu na stosowanie przez adwokatów licznych matactw i posługiwanie się kłamstwem, ojcowie zakonu prawo uważali za naukę normalną.” Cystersi brali też udział w krucjatach do Ziemi Świętej lub je przygotowywali.

Cystersi w Polsce:

Pierwsze klasztory powstały już za życia św. Bernarda były to opactwa w : Jędrzejowie (1139) i Lubiążu na Śląsku, następnie w Łeknie, Sulejowie, Wąchocku, Koprzywnicy, Kołbaczku na Pomorzu. Ten ostatni zakładali mnisi z duńskiego Esrom w 1174 r. byli wychowankami z burgundzkiego Clairveaux, oni również z książętami gdańskimi Subisławem i Samborem założyli po roku 1175 opactwo w Oliwie. Większość cysterskich opactw na Śląsku i Pomorzu powstało w XIII w. (Mogiła k. Krakowa, Henryków nad Oławą, Rzeszów, Ruda Śląska) wszystkie dotrwały do początku XIX w. Gdy zaborcy poddali likwidacji wszystkie istniejące opactwa, wtedy podzieliły one losy zakonów w całej Europie i Świecie ( były już opactwa w Ameryce). Najbardziej zniszczone zostało opactwo w Jędrzejowie. Nie spodziewano się, że ulegnie ono likwidacji, dlatego przewieziona do Jędrzejowic najstarsze pergaminy z innych opactw. Zostały one skonfiskowane przez władze carskie wywiezione do Petersburga i rzekomo włączone do tamtejszych bibliotek nigdy nie były jednak udostępniane. „Stosunkowo łaskawie obszedł się natomiast los z opactwem w podkrakowskiej Mogile. Już na 6 lat prze rewolucja we Francji, władca monarchii habsburskiej Józef II przeprowadził w duchu oświeceniowym swe reformy etatystyczne. Większość klasztorów-wszystkich nie tylko cysterskich- uznał za siedlisko próżniactwa i rozwiązał je. Białym braciom z Mogiły udało się, bo tereny przylegające do Krakowa austryjacy zajęli później.(..) Pełniło ono zresztą wielka role w dziejach Polski i władze Rzeczpospolitej Krakowskiej nie ważyły się podnieść na nie ręki”.

Architektura:

Założenie klasztoru cysterskiego składa się z dwóch elementów: kościoła i zabudowań klasztornych, stanowiących powiązaną ze sobą całość. Program i plan kościoła cysterskiego w najlepiej zachowanych przykładach polskich nawiązuje do typu wywodzącego się z najstarszego znanego kościoła cysterskiego w Fontenay k. Montbard. Trójnawowy układ tego kościoła ma transept z przylegającymi do jego wschodnich ramion bliźniaczymi kaplicami prostokątnymi oraz prezbiterium prostokątne bez apsydy. Stwierdzono wprawdzie, że prostokątne zamknięcie chóru zakonnego jest nie tyle cysterskie w ogóle, ile związane z Clairvaux i z osobą samego Bernarda, i że znamy nieliczne cysterskie prezbiteria z apsydą na wzór benedyktyński, ale w Polsce obowiązywała zasada stosowana przez Bernarda z Clairvaux. Ołtarz w prezbiterium oraz cztery ołtarze w kaplicach pozwalały na jednoczesne odprawianie pięciu nabożeństw. Przy większej liczbie mnichów-kapłanów zachodziła konieczność zwiększenia liczby bocznych kaplic w ramionach transpetów lub wprowadzenia naw, bądź obejścia przy prezbiterium z dodatkowymi kaplicami, przy czym obejście to rozwiązywane było albo w układzie prostokątnym (Morimond), albo w wielobocznym (Clairvaux). Te podstawowe typy rozwiązań rozpowszechniły się w Europie w XII i XIII w. W Polsce w kościołach cysterskich przeważają transepty z pojedynczymi kaplicami jak w Koprzywnicy. Bliźniacze kaplice posiadały kościoły w Jędrzejowie. Do rozwiązań w formie trójnawowego prezbiterium z kaplicami sięgnięto w latach 1241-1260 w opactwie śląskim w Henrykowie (pierwotny układ części wschodniej tego kościoła interpretuje się jednak ostatnio jako rząd kaplic przylegających do prezbiterium i otwartych na nie arkadami). Trójnawowe rozwiązanie pierwotnego prezbiterium sugeruje się także dla przebudowanej później części wschodniej kościoła w Paradyżu.

Kościół cysterski służył konwentowi, nie spełniał więc posług religijnych wobec ludności. Nawę główną przeznaczoną dla zakonników wypełniały ustawione wzdłuż osi kościoła stalle. Kościół cysterski nie miał wież, najwyżej wieżę-sygnaturkę na skrzyżowaniu nawy głównej i transeptu.

Najistotniejszym novum bazylik cysterskich było przesklepienie całości kościoła, przeprowadzone w oparciu o system sklepień krzyżowych na żebrach. System ten pojawił się w Lombardii i we Francji w końcu XI w., doskonalił się i upowszechniał dając podstawę nowym odważnym konstrukcjom kościołów opackich i katedr gotyckich (np. Saint-Denis pod Paryżem, 1140-44). W kościołach cysterskich systemu sklepień krzyżowo-żebrowych można się domyślać w nie istniejącym kościele w Citeaux, konsekrowanym w 1148 r.; zastosowano je w Pontigny (1150) oraz w Fontfroide i Noirlac w 2 pół. XII w. Stąd system ten przechodzi w końcu XII w. do cysterskich budowli we Włoszech (Fossanova, Casamari) oraz w początku XIII w. do Niemiec (najwcześniej w Heisterbach, 1202).

W prostych, surowych, pięknych w proporcjach wnętrzach kościołów cysterskich sklepienia rozstrzygają o ich ukształtowaniu. Sklepienia zakładano w nawie głównej na polach prostokątnych ustawionych w poprzek osi nawy, w nawach bocznych wzdłuż osi. Pola przedzielano masywnymi, prostokątnymi, kamiennymi gurtami opierającymi się na głowicach półkolumn, schodzących nisko, lecz nie do samej posadzki, ale do wysokości impostów arkad międzynawowych. To wspornikowe rozwiązanie półkolumn wiąże się zapewne z ustawieniem w nawie stall. Gurtom towarzyszą po obu stronach przygurtowe przydatki żebrowe również prostokątne, przechodzące na ścianie w prostokątne pilastry z nałożoną na nie półkolumną. Przekątne żebra kamienne mają w większości profil migdałowy z prostokątną obsadą. Zakazy zdobnictwa znalazły wyraz w niezwykle skromnej dekoracji rzeźbiarskiej, nawet takich elementów jak głowice, czy wsporniki. Głowice półkolumn w nawach, w transepcie i kaplicach okrywa skromny ornament z niewielkich sztywnych listków, uproszczonych palmet z rdzeniami lub z płaskiego rysunku geometrycznego. Sklepienia nawy głównej, transeptu i prezbiterium oddzielano w linii ich oparcia podziałem poziomym o profilu identycznym z abakusem głowic, zwykle składającym się z płyty i kimationu z małymi dodatkowymi płytkami, a więc jeszcze profilem romańskim. Również bazy mają profil zbliżony do attyckiego z narożnymi szponami o prostej zgeometryzowanej formie. Wprowadzenie prostokątnych pól sklepiennych wymagało zastosowania łuków różnej krzywizny, co w konsekwencji przy półcyrklowych jeszcze łukach przekątnych i przyściennych dawało przełamane łuki gurtów poprzecznych. W arkadach międzynawowych przeważają jeszcze łuki półcyrklowe, lecz w arkadach naw bocznych wychodzących na transept - łuki ostre.

We wnętrzach kościołów cysterskich występuje wyraźnie współżycie dwóch metod kształtowania: system sklepień i odpowiadający im system rozczłonkowania filarów nawiązuje do rodzącej się sztuki gotyckiej; proporcje, detale i zdobnictwo należą jeszcze do sztuki romańskiej.

Wprowadzenie systemu sklepień zadecydowało o pojawieniu się w kościołach cysterskich nowych elementów architektonicznych. Są to nie tylko same żebra, gurty i zworniki sklepień, lecz i odpowiadający im system podziałów ścian oraz rozczłonkowanie filarów międzynawowych. Zastosowanie sklepień krzyżowych zmusza również do wzmocnienia zewnętrznych ścian i narożników budowli, narażonych na dodatkowe parcia sklepień. Rozwiązanie to, które w systemie gotyckim znajdzie pełny wyraz w silnych skarpach na podziałach przęseł sklepiennych oraz w skarpach przekątnych w narożnikach, w kościołach cysterskich jest jeszcze nieśmiałe i sprowadza się do niewielkich skarp typu lizenowego, oraz wzmocnionych lizen narożnych, które w późniejszych XIII-wiecznych kościołach rozwinięto w skarpy ustawione na przedłużeniu ścian.

Proste bez wieżowe bryły kościołów cysterskich zakończone były gładkimi szczytami, stanowiącymi przedłużenie ścian nad wschodnią ścianą prezbiterium, zachodnią nawy głównej i w ramionach transeptu. Nawy boczne i kaplice przykrywał dach pulpitowy. Okna naw niewielkie, romańskie, rozstawiono na osi przęseł sklepiennych. Natomiast w ścianie wschodniej prezbiterium w dolnej części znajdowały się trzy okna, a nad nimi dość znacznych rozmiarów rozeta. Rozety umieszczano zwykle w ścianach szczytowych transeptu i na osi ściany zachodniej, nad portalem wejściowym. ściany miały gzymsy, a niekiedy fryzy arkadkowe oraz profilowane cokoły. Portal głównego wejścia do kościoła mieścił się w ścianie zachodniej, na osi nawy głównej. W ścianie nawy bocznej przyległej do części klasztornej, w przęśle najbliższym transeptu znajdował się drugi portal, wychodzący na krużganek klasztorny. Skromny otwór wejściowy łączył ramię transeptu z zakrystią, a schody w transepcie łączyły kościół z mieszczącym się na piętrze dormitorium zakonników.

Bibliografia:
Kołbacz „Opactwo Cystersów XII-XVI w.”
Pruss H. „ Klasztor z trzecim Kamieniem” art. Z „Elity” r. 2002
Kłoczowski J. „Opactwa cysterskie do schyłku XII w.”

Cystersi noszą biały habit z czarnym szkaplerzem przepasanym płóciennym pasem, przez co są nazywani białymi mnichami. Zakon wydał około 850 świętych i błogosławionych (najbardziej znanym był św. Bernard z Clairvaux), a także administratorów. Opactwa i klasztory cysterskie były w średniowieczu ważnymi ośrodkami kultywującymi kulturę, nauki, medycynę, wprowadzającymi postęp w rzemiośle i rolnictwie


zródło: www.przemet.pl

Życie w klasztorze:
Ci, którzy zapukali do drzwi klasztoru z prośbą o przyjęcie, nie mogą być od razu przyjęci, ale (jak pisze w swej Regule św. Benedykt) trzeba próbować ich ducha, czy szczerze pragną poświęcić się służbie Bożej, czy wytrwają w swoim postanowieniu i cierpliwie zniosą wszystkie próby, jakie niesie życie wspólnotowe w ramach klasztornych murów. Obecnie w klasztorach (i nie tylko) stosuje się wstępny okres (tzw. postulat), podczas którego kandydaci nie noszą jeszcze stroju zakonnego, ale przez pewien okres czasu weryfikują swoją decyzję wstąpienia do klasztoru. Także cała wspólnota klasztorna przygląda się kandydatom i potem w głosowaniu decyduje, czy kandydat jest zdolny (czy nie) do takiej formy życia.

Po postulacie następuje nowicjat. Wtedy to kandydat (w obecności całej wspólnoty klasztornej) prosi opata o "miłosierdzie Boże i Zakonu", czyli o przyjęcie do nowicjatu. Jeśli dobrze przeszedł głosowanie, otrzymuje (w czasie tzw. obłóczyn) biały habit i zostaje mu nadane nowe imię. Św. Benedykt mówi, że nowicjuszowi należy trzy razy przeczytać całą Regułę, aby wiedział, na co się decyduje składając później śluby zakonne. Nowicjusz ma poznać, czego od niego wymaga życie klasztorne, ma ćwiczyć się w tym i w ten sposób ma przygotować się do złożenia ślubów (profesji).

Po odbyciu nowicjatu, który trwa 1 rok (może być ze słusznych przyczyn przedłużony), i pomyślnym głosowaniu nowicjusz składa swoje pierwsze śluby zakonne na określony okres (np. na 1 rok czy 3 lata). Przyjęcie do nowicjatu i złożenie profesji czasowej też odbywa się w kapitularzu. Każdy profes przygotowuje kartę z tekstem ślubów, który odczytuje wobec wszystkich, własnoręcznie podpisuje i oddaje opatowi. Składający śluby po raz pierwszy otrzymują wtedy czarny szkaplerz i czarny pas. Profesi przygotowujący się do kapłaństwa w ciągu roku głównie oddają się studiom, a mnisi na braci przygotowują się do różnych funkcji w klasztorze, w zależności od wykształcenia i wyuczonego zawodu.

Śluby ponawia się aż do złożenia profesji wieczystej, obowiązującej do końca życia. Cystersi w formule profesji ślubują stałość (nie tylko przebywania w klasztorze, który wybrali, ale także "stałość umysłu, woli i serca" w podjętym życiu monastycznym), przemianę obyczajów (stałe "nawracanie się", ale przede wszystkim dostosowanie swoich obyczajów do monastycznego sposobu życia) i posłuszeństwo (posłuszeństwo Bogu w decyzjach przełożonych; pierwsze słowa Reguły św. Benedykta to: Słuchaj, synu, nauk mistrza, i nakłoń ku nim ucho swego serca). Po odczytaniu aktu profesji (w języku łacińskim), podpisaniu go i ukazaniu ojcu opatowi oraz zebranym profes prosi współbraci o modlitwę: wzywa się wstawiennictwa świętych, by wytrwał on w podjętych przyrzeczeniach; najważniejszą modlitwę odmawia opat. Potem nowy profes zostaje ubrany w kukullę - uroczysty strój używany przez mnichów podczas wspólnej modlitwy.

Celem życia mniszego nie jest bierne trwanie w klasztorze, ale życie według podjętych ślubów i zobowiązań, ciągłe doskonalenie się w miłości Boga i w cnotach. Św. Benedykt w Regule pisze o 12 stopniach pokory, po których zakonnik winien się wspinać, a św. Bernard uzupełnia i rozwija to w traktacie O stopniach pokory i pychy. Trzeba więc być wytrwałym "alpinistą", żeby zdobyć ten najwyższy szczyt...

Klauzura to miejsce modlitwy, pracy, w ogóle życia mnichów (lub mniszek); to miejsce, do którego niewielu ludzi ma dostęp. Przez swą niedostępność życie klasztorne za klauzurą budzi ciekawość wielu. Owszem, niektórzy mają okazję zobaczyć mnichów modlących się w kościele czy pracujących w ogrodzie. Ale jak ułożone jest życie w klasztorze? Czym zajmują się cystersi?

Główne punkty porządku dnia mniszego wyznacza służba Bogu i praca. Począwszy od Mszy św., przez modlitwę brewiarzową (rano, w południe, po południu, wieczorem), półgodzinne rozmyślanie, czytanie duchowne (tzw. lectio divina), osobistą adorację Najświętszego Sakramentu i własne modlitwy zakonnik ma swój umysł i uczucia podnosić do rzeczy Bożych - rozważać słowo Boże i na nie odpowiadać. Przez codzienne uczestnictwo we Mszy św. życie łaski w mnichu otrzymuje ustawiczny pokarm. Na modlitwie i rozważaniu słowa Bożego zakonnik znajduje źródło natchnienia dla wszystkich czynności, możność lepszego kierowania swym życiem i tego życia poprawy. Do życia modlitwy należy także odprawianie dni skupienia duchowego i rekolekcji.

Szczególną cześć cystersi okazują Dziewicy Maryi, która jest wzorem życia monastycznego i jego zabezpieczeniem - cześć tę wyrażamy również przez modlitwę różańcową. Mnisi bardziej niż inni wierni winni oddawać się dziełom pokuty i umartwienia, naśladując Chrystusa dźwigającego za nas krzyż przez zachowywanie klauzury, milczenia, wstrzemięźliwości, postu.

Mszą św. konwentualną i modlitwą poranną (Jutrznia) zakonnik rozpoczyna dzień, a kończy go odmawiając Kompletę (po której zawsze śpiewa się antyfonę maryjną Salve Regina - Witaj, Królowo...). Modlitwy w klasztorach cysterskich w Polsce odmawiane są zarówno w języku polskim jak i po łacinie. Cystersi kultywują również śpiew gregoriański.

Św. Benedykt mówi, że Bóg ma być uwielbiony we wszystkim, co mnich czyni, a więc także w pracy. A funkcji i zadań w klasztorze jest wiele. Ważny i odpowiedzialny jest urząd opata - najwyższego przełożonego danego klasztoru (opactwa). To od niego zależy wiele decyzji dotyczących klasztoru i wspólnoty. Sprawy klasztoru omawiane są na tzw. kapitułach. Opat dba nie tylko o sprawy materialne, ale (przede wszystkim) duchowe. Pomocnikami opata są przeor, podprzeor i każdy poszczególny mnich spełniający wyznaczoną funkcję i zadanie.

Mnisi dbają o klasztor nie tylko jako o budynek mieszkalny, ale o zabytek, miejsce żywej historii Polski, ale i miejsce sakralne - tak potoczyły się losy cystersów m.in. w Polsce, że prowadząc życie kontemplacyjne łączą je z prowadzeniem parafii i sanktuariów: sprawowanie liturgii, udzielanie sakramentów, głoszenie słowa Bożego, konferencji, rekolekcji, prowadzenie grup parafialnych, praca w szpitalu itd. Główną troską cystersów jest należyte przygotowanie i godne sprawowanie liturgii oraz modlitwy wspólnej.

Jak wszyscy ludzie, mnisi również podlegają powszechnemu prawu pracy. Przez pracę przyczyniamy się do stawania się świata coraz doskonalszym i do spełnienia się zamiarów Bożych w tym świecie. A w ten sposób urzeczywistniamy też nasze powołanie. Praca jest również służbą braterską we wspólnocie klasztornej i ludziom żyjącym w świecie. Główne dzieła wykonywane w różnych kongregacjach i klasztorach to: wychowanie młodzieży, duszpasterstwo, praca ręczna, praca w służbie nauki i w dziedzinie kultury, gościnność.

Jak dawniej mnisi naszych klasztorów podejmują się pracy na roli - niestety w obecnych uwarunkowaniach w Polsce nie jest to możliwe na taką skalę, jak to miało miejsce wiele wieków temu - mimo to cystersi nie rezygnują z pracy ręcznej w różnych jej wymiarach (w ogrodzie, w kuchni, w warsztatach rzemieślniczych czy także w utrzymaniu porządku i czystości pomieszczeń klasztornych). Cystersi podejmują też pracę w szkołach czy na uczelniach wyższych.

Chrystus każdego powołuje według jego zdolności do różnych zadań na tym świecie. A cystersi oczekują na tych, którzy odczytując swoje powołanie do życia zakonnego zechcą je realizować w naszych wspólnotach.

Czytaj więcej:
 
Fryderyk  

Szanowny Użytkowniku!

 

1. Kiedy wchodzisz na strony naszych witryn, na dysku Twojego komputera mogą być zapisywane tzw. ciasteczka (ang. cookies), czyli niewielkie pliki tekstowe wysyłane przez nasz serwer albo serwisy, do których odwołujemy się w naszych witrynach, np. pokazując multimedia.
2. Ciasteczka i podobne technologie używane są w witrynach internetowych przede wszystkim ze względu na wygodę użytkowników, m.in po to, by jak najlepiej dostosować treści i funkcje witryny do ich potrzeb i oczekiwań, a także w celach statystycznych.
3. Pliki ciasteczek wysyłamy wyjątkowo. Służą one tworzeniu statystyk, które pomagają dostosować zawartość stron do oczekiwań użytkowników, zapamiętaniu preferowanego wyglądu stron, np. ustawionego rozmiaru czcionki, odnotowaniu faktu głosowania w prowadzonych ankietach albo wykonaniu przez użytkownika kilkuetapowych czynności (np. dodania artykułu, dokonania zakupu w naszym sklepie internetowym). Korzystamy również z ciasteczek służących dopasowaniu wyświetlanych reklam do zainteresowań odwiedzających witryny.
4. Oprócz ciasteczek wysyłanych z naszego serwera za pośrednictwem naszych witryn, pliki cookies mogą być wysyłane także z serwerów stron, do których się odwołujemy.
5. Zapisywanych na Twoim komputerze informacji wysyłanych z naszego serwera nigdzie nie gromadzimy i w żaden sposób nie przetwarzamy.
6. Każdy użytkownik może zmienić ustawienia dotyczące ciasteczek w używanej przez siebie przeglądarce, w tym zupełnie wyłączyć możliwość ich zapisywania. Jeśli nie wyłączysz możliwości zapisywania ciasteczek pochodzących z naszych witryn, oznacza to Twoją zgodę na ich zapisywanie i przechowywanie w komputerze.
7. Jeżeli zdecydujesz się na odrzucenie wszystkich ciasteczek, nie będzie możliwe korzystanie z niektórych treści treści i usług udostępnianych w naszych witrynach, w szczególności wymagających logowania. Wyłączenie ciasteczek nie powoduje natomiast braku możliwości przeglądania stron w naszych witrynach.


Jak wyłączyć ciasteczka?

 

Każdy użytkownik Internetu może dostosować poziom ochrony przed ciasteczkami do swoich preferencji, w tym całkowicie zablokować możliwość pozostawiania plików cookies. Zwiększa to poziom bezpieczeństwa i ochrony danych, ale może także uniemożliwiać niektóre funkcje, np. zalogowanie się do witryny.

Czytaj więcej:
 

Cystersi (łac. Cistercenses, pełna łacińska nazwa Ordo Cisterciensis, skrót OCist.) – zakon katolicki, wywodzący się z benedyktynów i posługujący się regułą benedyktyńską, założony w 1098 przez Roberta z Molesme, pierwszego opata z Cîteaux (obecnie Saint-Nicolas-lès-Cîteaux) we Francji. Nazwa zakonu pochodzi od łacińskiej nazwy tego właśnie miejsca (Cistertium). Pierwsze klasztory powstały w La Ferte (1113), Pontigny (1114), Clairvaux (1115) i Morimond (1115).

Historia zakonu cystersów zaczyna się w wieku XI, czasów, w których w Europie rozwijało się rozluźnienie życia duchownych. Niezadowolona z ówczesnych reform grupa mnichów z zakonu benedyktynów z francuskiego opactwa Molesmes chcąc powrócić do pierwotnej reguły św. Benedykta, postanowiła utworzyć nowy klasztor. 21 zakonników pod przewodnictwem opata Roberta z Molesmes osiadła koło Dijon, tworząc tzw. "nowy klasztor", nazwany później Citeaux (od łac. Cistercium - stąd wzięła się nazwa zakonu). Zdarzenie to przypadło na dzień 21 marca 1098 roku i tą właśnie datę uważa się za początek zakonu cystersów.
Reguła cystersów zobowiązywała do surowej ascezy, skromnego pożywienia, rezygnacji z beneficjów. Podstawą utrzymania stała się praca na roli. Liturgię pozbawiono wystawności. Zakon zwalczał herezje, organizował wyprawy krzyżowe, zakładał zakony rycerskie np.: aleantara, templariusze, bracia dobrzyńscy zwani Fratres Milites Christi de Dobrin.
Cystersi wprowadzili u siebie instytucję konwersów, którzy nie składali ślubów. Nie obowiązywało ich oficjum godzin kanonicznych. Dużo pracowali na roli. W ten sposób mnisi mieli więcej czasu na celebrę konwentualną. Konwerci dłużej spali, łagodniej pościli. Dlatego do zakonu chętnie zgłaszali się chłopi.
Już w XIII w. cystersi przyjmowali większe posiadłości wraz z ludnością pańszczyźnianą. Rozwinęli rolnictwo i hodowlę owiec, bydła, koni. Opanowali i szerzyli sztukę ogrodnictwa i hodowli ryb. Ale w następnych wiekach gospodarka cystersów podupadła. Spowodowane to było chorobami dziesiątkującymi ludność, zbyt surowym traktowaniem robotników, powstaniem zakonów żebraczych, do których garnęła się młodzież warstw ubogich. W XIII w. cystersi zaczęli organizować studia dla zdolnych i chętnych braci. Powstawały kolegia w Montpelier, Tuluzie, Wyrzburg, Kolonii. Opactwa liczące ponad 80 członków zobowiązywane były do prowadzenia kursów arlium i teologii.
W roku 1322 papież Benedykt XII bullą "Fulgens sient stella" zobowiązał klasztory powyżej 40 braci do wysyłania przynajmniej 2 studentów do Paryża. Powstawały biblioteki. W Clairvoux w końcu XII w. było już 340 rękopisów.
Szybkie rozprzestrzenianie się ideologii, którą cystersi proponowali ówczesnemu światu, spowodowało powstawanie nowych klasztorów na terenie Europy Zachodniej, Środkowej, Środkowo-wschodniej i Azji. W przeciągu 50 lat od powstania, cystersi stali się jedną z najpopularniejszych wspólnot monastycznych średniowiecznej Europy. Na ziemiach polskich pojawili się na początku lat czterdziestych XII wieku. Pierwsze ich klasztory fundowano w wielkopolskim Łeknie i małopolskim Jędrzejowie. Na terenie Europy funkcjonowały już wówczas ok. 174 opactwa. W obrębie historycznych ziem polskich, od połowy XII do końca XIII w. fundowano 26 klasztorów cysterskich linii męskiej, które rozlokowano we wszystkich historycznych dzielnicach Polski. Liczba tych klasztorów stawia nasz kraj na 7 miejscu w Europie. Wszystkie klasztory męskie były bezpośrednimi i pośrednimi filiacjami klasztorów
w Morimondzie i Clairvaux.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż zakon cystersów wydał wielu uczonych, zwłaszcza teologów, kronikarzy i historyków. Wybitnymi cysterskimi teologami średniowiecza byli m.in. Wilhelm z Saint-Thierry, Aalred, Alanus ob Insulis, Joachim z Fiore, Cezary z Heisterbach. Historykami i zarazem kronikarzami byli m.in.: Konrad z Eberbach, Gunter z Poiris, Wincenty Kadłubek, Idzi z Orval, Piotr z Zittau.

 

br. Krzysztof z Mogiły

 

CZYTAJ CAŁOŚĆ

Czytaj całośćPatron
 


 

facebook